Παθήσεις του όσχεου: υπογονιμότητα, καλοήθεις παθήσεις και καρκίνος των όρχεων. Ο ρόλος του Υπερηχογραφήματος και του Τriplex - έγχρωμου Doppler Υπερηχογραφήματος στην πρόληψη και την διάγνωση.

Το όσχεο χωρίζεται σε δύο ημιόσχεα, καθένα από τα οποία περιλαμβάνει τον όρχι, την επιδιδυμίδα και τον σπερματικό τόνο.

Διάφορες παθολογικές καταστάσεις, λιγότερο ή περισσότερο σοβαρές, αφορούν στο όσχεο. Ο υπέρηχος του οσχέου και το triplex οσχέου αποτελούν τις εξετάσεις πρώτης γραμμής για το σύνολο των καταστάσεων αυτών. Είναι εξετάσεις ανώδυνες, γρήγορες και αξιόπιστες και δίνουν άμεσα στον κλινικό ιατρό όλες τις απαραίτητες πληροφορίες που θα τον βοηθήσουν να θέσει τη σωστή διάγνωση σε προβλήματα που εντοπίζονται στο όσχεο.

Υπάρχει μια ποικιλία παθολογικών καταστάσεων στο όσχεο όπως:

υδροκήλη, δηλαδή η συλλογή υγρού στην κοιλότητα που περιβάλλει τους όρχεις και προκαλεί συνήθως ανώδυνη διόγκωση του οσχέου, ή αίσθημα βάρους ή τάσης. Μπορεί να οφείλεται σε κάποια πάθηση των όρχεων (αντιδραστική υδροκήλη) ή να μην οφείλεται σε συγκεκριμένο αίτιο (ιδιοπαθής υδροκήλη) και αντιμετωπίζεται χειρουργικά. 

κρυψορχία είναι μια κατάσταση κατά την οποία ο όρχις δεν βρίσκεται στη φυσιολογική του θέση μέσα στο όσχεο, αλλά σε κάποιο σημείο της φυσιολογικής του καθόδου από τον νεφρό προς το όσχεο και διαγιγνώσκεται εύκολα κλινικά. Απαιτεί χειρουργική αντιμετώπιση, η οποία είναι προτιμότερο να γίνεται έως την ηλικία των 2 ετών ώστε να μην υπάρξουν επιπλοκές.

καρκίνος των όρχεων είναι ένας σχετικά σπάνιος και σε μεγάλο ποσοστό θεραπεύσιμος καρκίνος αν διαγνωστεί στα αρχικά στάδια , ο οποίος δυστυχώς συνήθως εμφανίζεται σε εφήβους και νέους ηλικίας 15-35 ετών. Στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζεται μια σκληρή διόγκωση στον όρχι, χωρίς πόνο, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από υδροκήλη και απαιτεί άμεση χειρουργική αντιμετώπιση.

συστροφή είναι η συστροφή του σπερματικού τόνου, περιστροφή δηλαδή του όρχεως γύρω από τον άξονα του. Συνήθως εμφανίζεται σε παιδιά και εφήβους έως 18 ετών, μπορεί όμως να παρουσιαστεί και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Προκαλεί έντονο πόνο, οίδημα στον όρχι και ερυθρότητα του οσχέου και απαιτεί επείγουσα χειρουργική αντιμετώπιση, καθώς μπορεί να προκαλέσει μέχρι και απώλεια του όρχι.

κιρσοκήλη είναι η κιρσοειδής διάταση των φλεβών του σπερματικού τόνου, που οφείλεται στην ανεπαρκή λειτουργία κάποιων βαλβίδων που βρίσκονται κατά μήκος του φλεβικού δικτύου. Είναι αρκετά συχνή κατάσταση και έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας μαλθακής μάζας πάνω και γύρω από τον όρχι , συνήθως χωρίς συμπτώματα, εκτός αν η κιρσοκήλη είναι μεγάλη, οπότε ο ασθενής μπορεί να αισθανθεί πόνο ή τράβηγμα στον όρχι. Εμφανίζεται συνήθως σε άτομα νεαρής ηλικίας και αποτελεί μία από τις πιθανές αιτίες υπογονιμότητας. Η αντιμετώπισή της είναι χειρουργική.

ορχίτιδα είναι φλεγμονή του όρχεως από ιούς και βακτήρια, προκαλεί πόνο, οίδημα στον όρχι, ερυθρότητα του οσχέου και υψηλό πυρετό και αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή.

επιδιδυμίτιδα είναι φλεγμονή της επιδιδυμίδας. Τα συμπτώματά της είναι έντονος και οξύς πόνος, οίδημα στην περιοχή του όρχεως, πυρετός και προβλήματα κατά την ούρηση. Αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή.

-Οι παραμελημένες φλεγμονές μπορεί να οδηγήσουν σε δημιουργία αποστήματος.

οσχεοβουβωνοκήλη δημιουργείται στο έσω βουβωνικό στόμιο, το σημείο από το οποίο κατεβαίνει ο όρχις για να φτάσει στην τελική του θέση στο όσχεο, οφείλεται συνήθως σε ανατομική ανωμαλία και αντιμετωπίζεται χειρουργικά.

-Συνήθεις είναι και οι τραυματισμοί στην περιοχή συνήθως σε νεαρά άτομα οι οποίοι μπορεί να οδηγήσουν σε σχηματισμό αιματώματος.

-Οι κύστεις της επιδιδυμίδας και του σπερματικού τόνου αποτελούν απλούς κυστικούς σχηματισμούς οι οποίοι αν δεν έχουν μεγάλες διαστάσεις , συνήθως δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και δεν χρειάζονται αντιμετώπιση.

σπερματοκήλη είναι μια μικρή, μαλακή κύστη που συσσωρεύει υγρό (ως επί το πλείστον σπερματοζωάρια) στο πάνω και πίσω μέρος του όρχι.

μικρολιθίαση των όρχεων αποτελεί μια κατάσταση κατά την οποία εμφανίζονται στους όρχεις πολλαπλές διάσπαρτες αποτιτανώσεις, συνήθως δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα και διαγιγνώσκεται τυχαία. Η σημασία της διάγνωσής της έγκειται στο γεγονός ότι έχει συσχετισθεί με αυξημένη πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου στους όρχεις και για το λόγο αυτό πρέπει να γίνεται υπερηχογραφική εξέταση του οσχέου σε τακτά χρονικά διαστήματα.

 

Με το υπερηχογράφημα οσχέου ελέγχεται η θέση, το μέγεθος και η μορφολογία των όρχεων και των επιδιδυμίδων, ενώ με το triplex ελέγχεται η ροή του αίματος στα αγγεία της περιοχής, με στόχο τη διάγνωση των διαφόρων παθολογικών καταστάσεων. Ο υπέρηχος και το triplex οσχέου μπορούν να μας δώσουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την ανατομία και την παθολογία του οσχέου άμεσα, εύκολα και έγκαιρα και θεωρείται ότι πρέπει να περιλαμβάνονται στον προληπτικό έλεγχο των ανδρών και ιδιαίτερα στις ηλικίες έως 40 ετών, λόγω της αυξημένης συχνότητας του καρκίνου των όρχεων στις ηλικίες αυτές, καθώς και λόγω του ότι σε αυτές τις ηλικίες ελέγχονται σε μεγαλύτερο ποσοστό και οι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητα από την πλευρά του άνδρα.

 

         ΗΛΙΑΣ Α. ΝΑΚΟΣ                                 ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΚΟΡΜΑΣ

ΙΑΤΡΟΣ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΗΣ                ΙΑΤΡΟΣ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΗΣ